wtorek, 28 sierpień 2018 11:36

Ku pamięci poległych pod Łowczówkiem

Napisane przez Adam Gąsior
Ku pamięci poległych pod Łowczówkiem AG

To jeden z 62 cmentarzy, na których leżą żołnierze polegli w I wojnie światowej na ziemi tarnowskiej. Ten nosi katalogowy numer 171, a znany bardziej jest pod potoczną nazwą „cmentarz Legionistów”.

Położony jest na wzgórzu Kopaliny, niedaleko wsi Lichwin. Na furcie metalowej prowadzącej na teren niewielkiego cmentarza data – 24 XII 1914 roku. Napis przy wejściu wyjaśnia więcej: CMENTARZ WOJENNY/ W ŁOWCZÓWKU/ grom. PLEŚNA/ JEST MIEJSCEM UŚWIĘCONYM/ KRWIĄ ŻOŁNIERZY POSLKICH/ POLEGŁYCH NA TUTEJSZYCH/ WZGÓRZACH W R. 1914/ W WALKACH O WOLNOŚĆ I BYT/ NARODU POLSKIEGO/ MIEJSCE TO JEST ZABYTKIEM/ PAŃSTWOWYM PODLEGAJĄCYM/ OCHRONIE PRAWNEJ, WYMAGA/ OD ZWIEDZAJĄCYCH ZACHOWA-/ NIA SIĘ Z PIETYZMEM PEŁNYM/ USZANOWANIEM WSZYSTKIEGO/ COKOLWIEK W OBRĘBIE/ CMENTARZA SIĘ ZNAJDUJE/ ZARZĄD.

cmentarz

Inny napis, na głazie powstał 50 lat po wojnie światowej i głosi: 1914 -1964/ W 50 ROCZNICĘ KOLEGOM KTÓRZY Z NADZIEJĄ/ WYWALCZENIA POLSKI NIEPODLEGŁEJ/ W BOJU NA TYCH POLACH POZOSTAWILI SWO-/ JE ŻYCIE W DNIACH 22-25.XII.1914R./ KOLEDZY.

cmentarz7

Osiem rzędów mogił odnawianych pieczołowicie przez gminę Pleśna położonych jest po obu stronach alejk wiodącej do kaplicy. Trzy ostatnie rzędy kryją szczątki Legionistów. Po prawej stronie nagrobek Gustawa Dobka Gryf Łowczowskiego, który jako 17 latek właśnie tutaj przeszedł swój chrzest bojowy. Fundatorami nagrobka byli: jego syn Krzysztof oraz wnuk Jan.

Napis na nagrobku głosi: *1897 +1984/ GUSTAW DOBEK/ h. GRYF ŁOWCZOWSKI/ GENERAŁ WOJSKA POLSKIEGO/ KAWALER VIRTUTI MILITARI KW. KN./ LEGIA HON. FR. D.S. ORDER BR./ DOWÓDCA/ 3 BRYG. III DYW. STRZELCÓW KARPACKICH/ ZDOBYWCÓW BOLONII 21.4.1945/ ŻOŁNIERZ 2 BAT/5 PUŁKU PIECHOTY/ I BRYGADY LEGIONÓW POLSKICH/ POCHOWANY WŚRÓD KOLEGÓW/ Z JEGO PIERWSZEJ BITWY W ŁOWCZÓWKU
"TEJ WIOSKI Z DAWNA SYN/ WIERZĄC, ŻE ZBROJNY CZYN,/ DA CO NAM SIĘ NALEŻY,/ ZE DA NAM POLSKĘ WOLNĄ./ POD ŁOWCZÓWKIEM SIĘ BIŁ,/ SŁUŻYŁ JEJ WEDLE SIŁ,/ AŻ SKOŃCZYŁ DROGĘ ZNOJNĄ,/ I SPOCZĄC TU JAK CHCIAŁ,/ PRZY KOLEGACH Z MŁODOŚCI,/ PROSI O DAR LITOŚCI,/ BY WIECZNY POKÓJ MIAŁ"/ G.Ł./ WOJNICZ 1897 - LONDYN 1984

cmentarz6

Za kaplicą groby tworzą trzy rzędy ułożone w półkola. To groby 272 żołnierzy armii austro-węgierskiej i 239 rosyjskiej.
Cmentarz jest niewielki, ma wymiary 60 na 40 metrów. Ogradza go murek kamienny kryty daszkiem gontowym.
W centralnej części zbudowano kaplicę z dwoma kolumnami. Wewnątrz znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca orła białego oraz obraz Matki Boskiej Częstochowskiej.

W 20 grobach zbiorowych i 275 pojedynczych pochowano 483 żołnierzy poległych głównie w grudniu 1914 w bitwie pod Łowczówkiem oraz w maju 1915 roku. Leży tutaj 80 Polaków z 1. i 5. Pułków piechoty Legionów oraz 162 żołnierzy armii austriackiej z 21. i 32 pułków piechoty Landwehry, 15. i 30 pułków piechoty Austro-Węgier, 2. Tyrolskiego Pułku Strzelców Cesarskich oraz 241 Rosjan z 132, 178, 286 i 130 pułków piechoty
Krzyże żeliwne na grobach austriackich i Legionistów zaprojektował Jan Szczepkowski. Krzyże na grobach Legionistów pomalowano srebrną farbą. Jednoramienne ażurowe krzyże łacińskie i dwuramienne lotaryńskie zaprojektował Gustav Ludwig.

cmentarz1

Grunt pod cmentarz ofiarował jego żydowski właściciel Weksler. Sam cmentarz zaprojektowali Siegfried Heller oraz Heinrich Scholz. Cmentarz został poświęcony w 1917 roku.

Obecnie kończą się prace renowacyjne, porządkowane są groby, alejki, kapliczka oraz ogrodzenie. Kilkadziesiąt metrów od ogrodzenia zbudowano duży parking, wiatę, postawiono nowoczesną toaletę.

Tekst  zdjęcia: Adam Gąsior

cmentarz9

cmentarz8

cmentarz4

cmentarz2

Więcej w tej kategorii: « Krosno – miasto nie tylko szkła